Artikel 82: Indiening wetsvoorstellen; initiatief

Artikel 82
  1. Voorstellen van wet kunnen worden ingediend door of vanwege de Koning en door de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
  2. Voorstellen van wet waarvoor behandeling door de Staten-Generaal in verenigde vergadering is voorgeschreven, kunnen worden ingediend door of vanwege de Koning en, voor zover de betreffende artikelen van hoofdstuk 2 dit toelaten, door de verenigde vergadering.
  3. Voorstellen van wet, in te dienen door de Tweede Kamer onderscheidenlijk de verenigde vergadering, worden bij haar door een of meer leden aanhangig gemaakt.

In andere talen:

English

  1. Bills may be presented by or on behalf of the King or by the Lower House of the States General.
  2. Bills which require consideration by a joint session of the States General may be presented by or on behalf of the King or by a joint session of the States General insofar as this is consistent with the relevant articles of Chapter 2.
  3. Bills to be presented by the Lower House or by a joint session of the States General shall be introduced in the House or the joint session as the case may be by one or more members.

Français

  1. Les projets de loi peuvent être déposés par le Roi ou en son nom et par la Seconde Chambre des États généraux.
  2. Les projets de loi qui doivent être examinés par les États généraux réunis en une seule assemblée peuvent être déposés par le Roi ou en son nom et, dans la mesure où les articles pertinents du chapitre 2 le permettent, par l'assemblée commune des États généraux.
  3. Les projets de loi à déposer par la Seconde Chambre ou, le cas échéant, par l'assemblée commune des États généraux sont présentés à cette Chambre ou, le cas échéant, à cette assemblée par un ou plusieurs parlementaires.

Deutsch

  1. Gesetzesvorlagen können vom König oder in seinem Auftrag und von der Zweiten Kammer der Generalstaaten eingebracht werden.
  2. Gesetzesvorlagen, deren Behandlung in der Vollversammlung der Generalstaaten vorgeschrieben ist, können vom König oder in seinem Auftrag und, soweit dies gemäß den betreffenden Artikeln in Kapitel 2 zulässig ist, von der Vollversammlung eingebracht werden.
  3. Von der Zweiten Kammer beziehungsweise von der Vollversammlung einzubringende Gesetzesvorlagen werden ihr von einem oder mehreren Mitgliedern unterbreitet.

Español

  1. Los proyectos de ley podrán presentarse por el Rey o en su nombre y por la Segunda Cámara de los Estados Generales.
  2. Los proyectos de ley para los que estuviese preceptuado que se tramiten por los Estados Generales en sesión conjunta, podrán presentarse por el Rey o en su nombre y, en la medida en que los artículos pertinentes del capítulo 2 lo permitan, por la sesión conjunta.
  3. Los proyectos de ley que se hayan de presentar por la Segunda Cámara o la sesión conjunta, respectivamente, serán presentados por uno o más de los miembros respectivos.

Inhoud

  1. Toelichting
  2. Formele toelichting
  3. In eenvoudig Nederlands
  4. Achtergronden
  5. Historische ontwikkeling
  6. Tijdlijn van het artikel

Toelichting

Wetsvoorstellen kunnen worden ingediend door de regering en door de Tweede Kamer. Dit laatste heet het recht van initiatief.

Het recht van initiatief is zo geregeld dat één of meer leden van de Tweede Kamer, de initiatiefnemers, een wetsvoorstel in de Tweede Kamer ter behandeling aanbieden. Dat wordt 'aanhangig maken' genoemd. De Tweede Kamer behandelt het wetsvoorstel in aanwezigheid van de regering. De initiatiefnemer of -nemers verdedigen het voorstel. Dan besluit de Tweede Kamer of het voorstel zal worden ingediend. Wordt daartoe besloten dan zendt de Tweede Kamer het wetsvoorstel naar de Eerste Kamer (artikel 85).

In enkele artikelen van de paragraaf over de Koning wordt wetgeving genoemd waarvoor behandeling in verenigde vergadering verplicht is. Ook dan geldt het recht van initiatief, tenzij in dat artikel staat dat zo'n wetsvoorstel alleen door de regering (vanwege de koning) kan worden ingediend. Een voorbeeld daarvan is artikel 29.

De Eerste Kamer heeft het recht van initiatief niet.

Formele toelichting

In de Grondwet wordt wat betreft wetsvoorstellen onderscheid gemaakt tussen het indienen van voorstellen van wet en het aanhangig maken daarvan.

Er zijn wetsvoorstellen die alleen kunnen worden ingediend door de regering, of - indien behandeling in verenigde vergadering voorgeschreven is en de desbetreffende regeling in de Grondwet het niet uitsluit - door de verenigde vergadering (artikel 82, tweede lid).

Het recht de eventuele indiening van een initiatiefwetsvoorstel aanhangig te maken is uitdrukkelijk toegekend aan één of meer leden van de Tweede Kamer of van de verenigde vergadering (artikel 82, derde lid).

Zolang een initiatiefwetsvoorstel nog niet tot stand is gekomen, dus tijdens de parlementaire behandeling, kan het door degenen die het aanhangig gemaakt hebben worden gewijzigd of ingetrokken (artikel 84, tweede lid, en 86, tweede lid). Ook kan het door de Tweede Kamer of de verenigde vergadering worden gewijzigd (geamendeerd) (artikel 84, tweede lid).

Is er eenmaal een initiatiefwetsvoorstel, dat ter behandeling aan de Eerste Kamer is gezonden, dan kan het niet meer worden gewijzigd (artikel 85), en nog slechts worden ingetrokken door de Tweede Kamer (artikel 86, eerste lid, en artikel 85).

In eenvoudig Nederlands

  1. De regering en de Tweede Kamer kunnen voorstellen voor nieuwe wetten maken.
  2. Over sommige nieuwe wetten moeten de Eerste en de Tweede Kamer samen vergaderen. De regering maakt de voorstellen voor deze nieuwe wetten. In hoofdstuk 2 van de Grondwet staat wanneer de Eerste en de Tweede Kamer samen voorstellen mogen maken voor deze nieuwe wetten.
  3. Eén of meer Kamerleden mogen voorstellen voor nieuwe wetten maken en bespreken met de Tweede Kamer of met de Eerste en de Tweede Kamer samen.

Uitleg

Wie mogen voorstellen maken voor nieuwe wetten? Dit mogen de regering en de Tweede Kamer. De Eerste Kamer mag dit niet. De regering maakt in de praktijk de meeste voorstellen voor nieuwe wetten. De Tweede Kamer doet dit soms.

Als de regering een voorstel maakt voor een nieuwe wet, stuurt zij dit naar de Tweede Kamer.

Als de Tweede Kamer een voorstel maakt voor een nieuwe wet, stuurt de Tweede Kamer dit naar de Eerste Kamer. Hiervoor hebben één of meer Tweede Kamerleden het voorstel voor een nieuwe wet besproken met de andere Tweede Kamerleden.

Achtergronden

Historische ontwikkeling

Het recht van initiatief is - met het recht om wetsvoorstellen goed of af te keuren - het oudste parlementaire recht. De Grondwet van 1814 bepaalde dat de Staten-Generaal (die toen uit één Kamer bestond) het recht had voordrachten te doen aan de vorst. In 1815 werd het recht van initiatief verleend aan de Tweede Kamer. In 1848 bleef dit recht gehandhaafd, maar kreeg de Tweede Kamer daarnaast het recht om wetsvoorstellen te wijzigen (recht van amendement).

In 1887 werd in de Grondwet opgenomen dat de Tweede Kamer de schriftelijke en mondelinge verdediging van een initiatiefwetsvoorstel in de Eerste Kamer opdraagt aan één of meer Tweede Kamerleden. Voordien werden dergelijke initiatiefvoorstellen door de Eerste Kamer besproken zonder aanwezigheid van de indieners. Wel was toen de minister aanwezig.

De regering heeft twee keer een initiatief genegeerd: in 1917 en 1928. In 1917 onthield de regering goedkeuring aan een initiatiefwet-Marchant en in 1928 aan een initiatiefwet-Zijlstra. In beide gevallen ging het om voorstellen op onderwijsgebied (onderwijssalarissen en leerlingenaantallen) die geld kostten en waarover de Raad van State negatief adviseerde. De regering kwam echter zowel in 1917 als in 1928 korte tijd later zelf met wetten die grotendeels dezelfde uitwerking hadden als de twee niet ingevoerde initiatiefwetten.

In 2021 is in het reglement van orde van de Tweede Kamer (art. 9.25) een bepaling opgenomen over het automatisch vervallen van initiatiefvoorstellen waarvoor geen verdediger meer is.

Voor enkele onderwerpen die in verenigde vergadering worden behandeld, zoals de uitsluiting van troonopvolging (artikel 29), is alleen indiening door de regering toegestaan. Artikel 82 is sinds 1983 ongewijzigd.

Tijdlijn van het artikel

Tekstwijziging Herpublicatie (ongewijzigd)

Wat veranderde er ?

gemarkeerd = toegevoegd · doorgestreept = verwijderd