Artikel 25: Erfopvolging

Artikel 25

Het koningschap gaat bij overlijden van de Koning krachtens erfopvolging over op zijn wettige nakomelingen, waarbij het oudste kind voorrang heeft, met plaatsvervulling volgens dezelfde regel. Bij gebreke van eigen nakomelingen gaat het koningschap op gelijke wijze over op de wettige nakomelingen eerst van zijn ouder, dan van zijn grootouder, in de lijn van erfopvolging, voor zover de overleden Koning niet verder bestaand dan in de derde graad van bloedverwantschap.

In andere talen:

English

On the death of the King, the title to the Throne shall pass by hereditary succession to the Kings legitimate descendants in order of seniority, the same rule governing succession by the issue of descendants who predecease the King. If the King has no descendants, the title to the Throne shall pass in the same way to the legitimate descendants of the Kings parent and then of his grandparent who are in the line of succession but are not further removed from the deceased King than the third degree of consanguinity.

Français

A la mort du Roi, la royauté se transmet par voie de succession héréditaire à ses descendants légitimes, l'enfant aîné ayant la priorité, avec representation selon la même règle. A défaut de propres descendants, la royauté se transmet de cette manière aux descendants légitimes en premier lieu de son parent et ensuite de son grand-parent dans la ligne de succession, pour autant que le degré de parenté avec le Roi défunt ne soit pas plus éloigné que le troisième.

Deutsch

Beim Tode des Königs geht die Königswürde durch Erbfolge auf seine gesetzlichen Nachkommen über, wobei das älteste Kind Vorrang hat, für dessen Nachfolge dieselbe Regel gilt. Hat der verstorbene König keine eigenen Nachkommen, geht die Königswürde in gleicher Weise auf die gesetzlichen Nachkommen zunächst des elterlichen Zweiges, dann des großelterlichen Zweiges innerhalb der Erbfolgelinie über, sofern der verstorbene König mit ihnen nicht entfernter blutsverwandt war als im dritten Grade.

Español

La corona se transmitirá a la muerte del Rey mediante sucesión hereditaria a sus descendientes legítimos, teniendo prioridad el hijo o la hija mayor, con representación conforme a la misma regla. A falta de descendientes propios, la corona se transmitirá del mismo modo a los descendientes legítimos del padre en primer lugar, y en segundo lugar del abuelo, en la línea de sucesión, con tal de que el grado de parentesco consanguíneo con relación al Rey difunto no sea superior al tercero.

Inhoud

  1. Toelichting
  2. Formele toelichting
  3. In eenvoudig Nederlands
  4. Achtergronden
  5. Historische ontwikkeling
  6. Debat
  7. Tijdlijn van het artikel

Toelichting

Het koningschap gaat over op de wettige kinderen van de koning, ongeacht of het zonen of dochters zijn. Het oudste kind en vervolgens de kinderen van het oudste kind komen als eerste in aanmerking. Daarna het tweede kind van de koning en de kinderen van het tweede kind, vervolgens het derde kind en de kinderen van het derde kind... enz.

Zijn er op deze manier geen kinderen te vinden die koning kunnen worden dan komt de oudste broer/zus van de koning voor het koningschap in aanmerking, gevolgd door zijn/haar kinderen op dezelfde manier als bij de kinderen van de koning. Daarna de tweede broer/zus, derde broer/zus ....enz.

Als er ook op deze manieren geen koning beschikbaar is komt de oudste oom/tante van de koning in aanmerking voor het koningschap. Daarna de op een na oudste oom/tante, etc. De kinderen van ooms/tantes zijn echter uitgesloten om een koning op te volgen omdat zij vierdegraads familie zijn.

In artikel 30 is er geregeld wat er moet gebeuren als er geen opvolger is.

Formele toelichting

Na de inleidende bepaling van artikel 24 bepaalt artikel 25 de lijn van erfopvolging ten aanzien van het Koningschap. Erfopvolging vindt plaats tot in de derde graad van bloedverwantschap. Het koningschap gaat over op het oudste wettige kind van de Koning, ongeacht het geslacht.

In eenvoudig Nederlands

  1. Als de Koning dood is, wordt zijn oudste kind Koning.
  2. Als het oudste kind van de Koning dood is, wordt zijn oudste kind Koning. Dat is dus het kleinkind van de overleden Koning.
  3. Als dat kleinkind ook dood is, wordt zijn oudste kind Koning. Dat is dus het achterkleinkind van de overleden Koning.
  4. Als het oudste kind van de Koning dood is en zelf geen kinderen heeft, wordt het op-één-na-oudste kind Koning. Daarna komen zijn kinderen en de kinderen van zijn kinderen.
  5. Als de overleden Koning geen kinderen heeft, wordt zijn oudste broer of zus Koning. Daarna komen de kinderen van die broer of zus.
  6. Als de overleden Koning geen broers of zussen heeft, wordt het oudste kind van zijn opa en oma Koning. Daarna komen de andere kinderen van zijn opa en oma.

Uitleg

Het oudste kind van de Koning wordt meestal de volgende Koning.
Bij de troonopvolging zijn er drie regels.

  1. De oudste gaat voor, dan de op-één-na-oudste, enzovoort.
  2. De kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen gaan vóór de ouders, grootouders, broers en zussen.
  3. De troonopvolger moet familie van de Koning zijn. Eerstegraads familie, bijvoorbeeld een kind. Tweedegraads familie, bijvoorbeeld kleinkind, of broer of zus. Of derdegraads familie, bijvoorbeeld achterkleinkind, of oom of tante.

Koning Willem-Alexander is de huidige koning van Nederland. De troonopvolger is zijn oudste dochter, prinses Catharina-Amalia. De tweede in de rij is haar jongere zus, prinses Alexia. De derde is de jongste dochter van koning Willem-Alexander en koningin Máxima, prinses Ariane.

De vierde in de rij is prins Constantijn, de jongste zoon van prinses Beatrix. Zijn kinderen zijn de vijfde, zesde en zevende in de rij.

De achtste in de rij is prinses Margriet, de zus van prinses Beatrix. Haar zonen kunnen geen koning worden, want zij zijn vierdegraads familie.

Achtergronden

Historische ontwikkeling

De Grondwet van 1815 bevatte in de artikelen 12 tot en met 22 een regeling van de erfopvolging. Mannelijke leden van het Huis Oranje-Nassau hadden daarbij voorrang boven vrouwelijke. Vrouwen kwamen pas in aanmerking wanneer er binnen het Huis Oranje-Nassau geen mannelijk familielid meer te vinden was (art. 16).

Tot de grondwetsherziening van 1922 lag de troonopvolging niet vast bij één familietak. Als de rechte lijn zou uitsterven, kon de Kroon overgaan op een zijtak van de familie. In de praktijk waren dat Duitse vorstenhuizen. Daar werd rekening mee gehouden zolang koningin Wilhelmina nog geen kinderen had, ongeveer tussen haar huwelijk in 1901 en de geboorte van Juliana in 1909. De eerste in lijn na Wilhelmina was in die jaren Willem Ernst van Saksen-Weimar-Eisenach. Toch was het de vraag of hij echt koning kon worden, want de Grondwet bepaalde dat de koning geen buitenlandse kroon mocht dragen en hij was zelf al groothertog. In 1922 werd de groep mogelijke troonopvolgers daarom flink ingeperkt. Voortaan kwamen alleen nog nakomelingen van Wilhelmina in aanmerking, en verdere familie tot maximaal de derde graad. Zo bleef de monarchie Nederlands.

In 1963 werd overgegaan op het zogeheten ‘Castiliaanse’ stelsel. Zonen van de koning hadden voorrang boven dochters, maar dochters gingen voor broers van de koning. Vrouwelijke troonopvolgers hoefden niet langer voor alle mannelijke troonopvolgers te wijken, maar alleen voor mannelijke troonopvolgers die even nauw aan de koning verwant waren.

Bij de algehele grondwetsherziening van 1983 is de voorrang van mannelijke nakomelingen volledig geschrapt. Sindsdien heeft het oudste kind van de koning voorrang, ongeacht het geslacht. Tegelijk werd de kring van mogelijke troonopvolgers begrensd tot de derde graad van bloedverwantschap met de overleden koning, waardoor kinderen van ooms en tantes van rechtstreekse erfopvolging zijn uitgesloten. Artikel 25 is sinds 1983 ongewijzigd.

Debat

Wettige nakomelingen en moderne gezinsvormen
Artikel 25 spreekt over ‘wettige nakomelingen’, oftewel nakomelingen uit een wettig huwelijk. Met de invoering van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht in 2001 ontstond ook de vraag hoe het begrip ‘wettige nakomelingen’ zich verhoudt tot kinderen uit dergelijke huwelijken en tot kinderen die via donorschap, meerouderschap of adoptie deel uitmaken van een koninklijk gezin.
 

Tijdlijn van het artikel

Tekstwijziging Herpublicatie (ongewijzigd)

Wat veranderde er ?

gemarkeerd = toegevoegd · doorgestreept = verwijderd