Artikel 136: Geschillenregeling openbare lichamen

Als openbare lichamen, zoals provincies, gemeenten en waterschappen een verschil van mening hebben, is het de taak van de regering dat op te lossen, tenzij de wet dat aan een andere instantie heeft opgedragen.

Formele toelichting

Artikel 136 regelt het beslechten van geschillen tussen de in hoofdstuk 7 bedoelde openbare lichamen.

De geschilbeslechting tussen openbare lichamen wordt opgedragen aan de Kroon, tenzij zij behoort tot de competentie van de rechterlijke macht of bij de wet aangewezen gerechten.

In eenvoudig Nederlands

De regering beslist wanneer overheden een verschil van mening hebben. In de wet kan staan dat een andere overheid dan de regering beslist. Ook kan in de wet staan dat de rechter beslist als overheden een verschil van mening hebben.

Uitleg

Als twee overheden het niet met elkaar eens zijn, dan moet iemand beslissen wie er gelijk heeft. In dit artikel staat eigenlijk dat er altijd een overheid is die beslist. Dat kan een rechter zijn, maar ook een andere overheid, zoals de regering.

• Bron: De Grondwet in eenvoudig Nederlands

Historische ontwikkeling

Sinds 1814 bevat de Grondwet een voorziening voor geschillen tussen openbare lichamen. Tot 1887 besliste de koning zulke geschillen. Bij de herziening van 1887 kreeg de rechter voorrang waar het geschil ook een privaatrechtelijk of administratiefrechtelijk karakter had. Bij de algehele grondwetsherziening van 1983 kreeg het artikel zijn huidige formulering.

In 1997 wilde de regering het artikel schrappen omdat het geen ‘hoofdelement van het staatkundig leven’ zou zijn. Dat voorstel werd in eerste lezing weer ingetrokken.

In de praktijk is het de Afdeling advisering van de Raad van State die het ontwerpbesluit opstelt. De voorziening wordt zelden gebruikt en wordt wel omschreven als ‘een vorm van publiekrechtelijke arbitrage door de Kroon’. Artikel 136 is sinds 1983 ongewijzigd.