Artikel 135: Gemeenschappelijke regelingen
De wet geeft regels ter voorziening in zaken waarbij twee of meer openbare lichamen zijn betrokken. Daarbij kan in de instelling van een nieuw openbaar lichaam worden voorzien, in welk geval artikel 134, tweede en derde lid, van toepassing is.
In andere talen:
Inhoud
Toelichting
Besturen van gemeenten en openbare lichamen moeten soms samenwerken. Hoe dat moet, staat in de wet. Eventueel kan een nieuw openbaar lichaam (artikel 134) worden ingesteld.
In de Wet gemeenschappelijke regelingen staan de belangrijkste regels.
Formele toelichting
De bestuurlijke organisatie van ons land vereist, dat openbare lichamen voor de vervulling van bepaalde taken moeten kunnen samenwerken. Artikel 135 biedt de grondslag voor een wettelijke vormgeving aan verschillende vormen van samenwerking tussen openbare lichamen.
De bepaling ziet niet slechts op gemeenten, maar op alle openbare lichamen. Voorts wordt met zoveel woorden bepaald, dat daarbij in de instelling van een nieuw openbaar lichaam kan worden voorzien.
De Wet gemeenschappelijke regelingen bevat de voornaamste van deze wettelijke regels.
In eenvoudig Nederlands
In de wet staan regels voor de samenwerking tussen overheden. Deze samenwerking kan leiden tot een nieuwe overheid. Dan gelden regel 2 en 3 van artikel 134.
Uitleg
Soms willen overheden samenwerken. Bijvoorbeeld, de gemeenten in de regio Twente werken samen. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen een baan hebben. En de inwoners van Twente zo goed mogelijk kunnen wonen.
In artikel 135 staat dat er een wet is waarin staat hoe gemeenten moeten samenwerken. Dit is de Wet gemeenschappelijke regelingen.
Soms kan deze samenwerking leiden tot een nieuwe overheid. De samenwerking tussen de gemeenten in de regio Rotterdam leidde in 1965 tot een nieuwe overheid: het openbaar lichaam Rijnmond. De gemeenten hebben deze nieuwe overheid in 1986 alweer opgeheven.
Historische ontwikkeling
Samenwerking tussen openbare lichamen is sinds 1922 grondwettelijk geregeld. Destijds alleen tussen gemeenten, en sinds 1983 tussen alle openbare lichamen onderling. De uitwerking van deze bepaling staat in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Een historisch voorbeeld van een openbaar lichaam op grondslag van deze bepaling was het Openbaar Lichaam Rijnmond (1965-1986). Artikel 135 is sinds 1983 ongewijzigd.
Debat
Democratisch deficit in de regio
Gemeenten werken steeds meer samen in gemeenschappelijke regelingen; het zogeheten ‘verlengd lokaal bestuur’. Een bezwaar daartegen is dat gemeenteraden op afstand staan van deze samenwerkingsverbanden en er weinig grip op hebben. De Raad voor het Openbaar Bestuur bracht dit ‘democratisch gat’ in 2015 in kaart.
Om de positie van de raden te versterken werd de Wgr gewijzigd. Die wijziging trad op 1 juli 2022 in werking. Raden, staten en algemene besturen kregen onder meer een zienswijzerecht bij het treffen van regelingen, de mogelijkheid een gezamenlijke adviescommissie in te stellen en een recht van onderzoek
Tijdlijn van het artikel
Wat veranderde er ?
gemarkeerd = toegevoegd · doorgestreept = verwijderd