Artikel 118: Hoge Raad; cassatie
- De leden van de Hoge Raad der Nederlanden worden benoemd uit een voordracht van drie personen, opgemaakt door de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
- De Hoge Raad is in de gevallen en binnen de grenzen bij de wet bepaald, belast met de cassatie van rechterlijke uitspraken wegens schending van het recht.
- Bij de wet kunnen aan de Hoge Raad ook andere taken worden opgedragen.
In andere talen:
Inhoud
Toelichting
De leden van de Hoge Raad worden bij koninklijk besluit benoemd, nadat de Tweede Kamer drie personen heeft voorgedragen.
De hoofdtaak van de Hoge Raad is het onderzoeken van rechterlijke uitspraken. Dat wordt 'cassatie' genoemd. De Hoge Raad onderzoekt dan of de uitspraak wegens schending van het recht vernietigd moet worden.
Bij de wet kan de Hoge Raad ook andere taken opgedragen krijgen.
Formele toelichting
De artikelen 118 en 119 van de Grondwet betreffen de wijze van benoeming van de leden van de Hoge Raad en de taken van dit college.
De leden van de Hoge Raad worden bij koninklijk besluit uit een voordracht van de Tweede Kamer benoemd. Van de taken van de Hoge Raad vermeldt de Grondwet er twee uitdrukkelijk: de Hoge Raad is belast met de cassatie van rechterlijke uitspraken wegens schending van het recht, en met de berechting in eerste en enige instantie van ambtsmisdrijven van kamerleden, ministers en staatssecretarissen.
Wat de laatstgenoemde taak betreft: de opdracht tot vervolging wordt gegeven bij koninklijk besluit of bij besluit van de Tweede Kamer.
In eenvoudig Nederlands
- De regering bepaalt wie lid is van de Hoge Raad. De regering moet kiezen uit drie personen die zijn uitgekozen door de Tweede Kamer.
- De Hoge Raad vernietigt beslissingen van rechters wanneer deze beslissingen niet kloppen met het recht. In de wet staat wanneer de Hoge Raad dit doet.
- In de wet kunnen ook andere taken voor de Hoge Raad staan.
Uitleg
De Hoge Raad is de hoogste rechter in Nederland. De Hoge Raad kan beslissingen van rechters vernietigen, als zij niet kloppen met het recht. Dit heet cassatie.
Wat is 'het recht'? Het recht dat zijn alle regels waarvan we vinden dat je je eraan moet houden. Die regels staan vaak in de wet. Vaak zijn het ook geschreven regels van lagere overheidsbesturen, zoals de gemeenteraad. Heel soms zijn er ook regels die nergens zijn opgeschreven. Dit noemen we het ongeschreven recht.
Zulke regels kunnen ontstaan wanneer bijvoorbeeld een rechter vindt dat iets op een bepaalde manier moet gebeuren. Bijvoorbeeld heeft een rechter bedacht dat als je achttien jaar bent, je het recht hebt om te weten wie je vader en je moeder zijn.
Dat is belangrijk voor kinderen die zijn geadopteerd of voor kinderen die zijn verwekt met het zaad van een spermadonor. Deze regel is dus nergens opgeschreven. Maar het is wel een regel van ons recht.
Dus als je vindt dat een rechter geen goede uitspraak heeft gedaan, kun je bijna altijd naar de Hoge Raad. De Hoge Raad zal dan bekijken of de rechter zich aan het recht heeft gehouden.
Omdat de Hoge Raad ook ministers kan berechten die misdaden hebben gepleegd, kan de regering niet helemaal zelf kiezen wie lid is van de Hoge Raad. Hoe word je lid van de Hoge Raad? Om te beginnen kiest de Hoge Raad zelf zes namen. Hieruit kiest de Tweede Kamer er drie. Uit deze drie namen moet de regering er één kiezen.
In de wet kunnen ten slotte ook andere taken staan voor de Hoge Raad. Zoals het geven van adviezen aan de regering.
In de visie van Kortmann
In 2008 heeft prof. dr. C.A.J.M. Kortmann een voorstel gedaan voor een "goede grondwet die inzichtelijk en bij de tijd is". Voor dit artikel deed hij de volgende suggestie:
Artikel 20
- De leden van de Hoge Raad worden benoemd uit een voordracht van drie personen, opgemaakt door het parlement.
- De organieke wet regelt de bevoegdheid tot cassatie
Tijdlijn van het artikel
Wat veranderde er ?
gemarkeerd = toegevoegd · doorgestreept = verwijderd