J. (Jan) van der Molen Tzn.

foto J. (Jan) van der Molen Tzn.
Naar de grotere foto (verschijnt in een nieuw venster)
bron: Onze Afgevaardigden
Met dank overgenomen van Parlement.com.

Antirevolutionair Tweede Kamerlid uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Afkomstig uit een eenvoudige familie uit de omgeving van Steenwijk. Schoolmeester en -opziener en vakbondsman. Als onderwijsspecialist van de ARP maakte hij deel uit van de Pacificatiecommissie-Bos i. Hij leidde ook de commissie van rapporteurs die de behandeling van de Lager-onderwijswet van minister De Visser i voorbereidde. Was enige jaren wethouder in Rotterdam en werd later burgemeester van Renkum. Rijzige gestalte, met een aartsvaderlijke baard. Vader van Gesina van der Molen, hoogleraar volkenrecht aan de Vrije Universiteit.

ARP
functie(s) in de periode 1908-1925: lid Tweede Kamer

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Personalia

voornamen (roepnaam)
Jan (Jan)

geboorteplaats en -datum
Nijeveen (Dr.), 1 oktober 1867

overlijdensplaats en -datum
Rotterdam, 12 november 1939

begraafplaats en -datum
Oosterbeek (Gld.), 16 november 1939

2.

Partij/stroming

partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

3.

Hoofdfuncties/beroepen (7/10)

  • schoolopziener, arrondissement Dokkum, van 1 maart 1903 tot 1 april 1909
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 maart 1908 tot 17 september 1918 (voor het kiesdistrict Sliedrecht)
  • schoolopziener, arrondissement Hillegersberg, van 1 april 1909 tot 1 december 1911
  • lid gemeenteraad van Rotterdam, van 5 september 1911 tot 2 september 1919
  • wethouder (van onderwijs) van Rotterdam, van 3 november 1911 tot 2 september 1919
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 15 september 1925
  • burgemeester van Renkum, van 1 mei 1923 tot 16 oktober 1934

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

4.

Partijpolitieke functies

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

5.

Nevenfuncties (4/15)

  • lid Rijkscommissie van overleg voor de wegenverbetering, omstreeks 1931
  • lid Ambtenarengerecht te Arnhem, vanaf 1 maart 1933
  • voorzitter onderwijscommissie VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten)
  • lid bestuur Geldersch Genootschap tot bevordering en instandhouding van de schoonheid van stad en lande van Arnhem en omstreken

afgeleide functies, presidia etc.
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Lager Onderwijswet 1919 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1919 tot 1920
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1922 tot september 1922
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1923 tot september 1923

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activiteiten

als parlementariër
  • Was onderwijswoordvoerder van de ARP-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met distributie-aangelegenheden en vervoerszaken.
  • Bracht in 1910 samen met De Geer (CHU) een initiatiefwetje tot stand tot herstel van een fout in de overgangsregeling m.b.t. de geldigheid van akten van bekwaamheid voor onderwijzers
  • Diende in 1914 samen met Gerretson (CHU) een initiatiefwetsvoorstel in over aanleg, uitbreiding en exploitatie van zeehavens. Dit wetsvoorstel werd in 1924 ingetrokken.

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 1909 vóór een motie-Aalberse waarin om een 10-urige werkdag werd gevraagd
  • Behoorde in 1925 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Westerman over Franse les in het lager onderwijs stemden

8.

Wetenswaardigheden

algemeen (5/6)
  • Behoorde in 1918 in zijn fractie tot de minderheid die zich tegen de komst van het kabinet-Ruijs de Beerenbrouck keerde. Het gerucht ging dat daarbij meespeelde dat hij zelf minister van Onderwijs had willen worden.
  • Werd in 1919 door Rutgers verslagen bij de strijd om het fractievoorzitterschap van de ARP
  • Tijdens zijn burgemeesterschap werd Renkum uitgebreid met de gemeente Doorwerth
  • Keerde in 1925 niet terug als Kamerlid, omdat de combinatie met het burgemeesterschap te zwaar was
  • Werd in 1933 als tweede op de voordracht voor de Algemene Rekenkamer (vacature-Krap) geplaatst

uit de privésfeer
  • Overleed in het Rotterdamse Eudokia-ziekenhuis

verkiezingen (5/7)
  • Werd in 1905 in het kiesdistrict Weststellingwerf na herstemming verslagen door F.W.M. Hugenholtz (sdap)
  • Versloeg in 1908 bij een tussentijdse verkiezing in het district Sliedrecht jhr. H. Smissaert (vl)
  • Versloeg in 1909 F.W.J.G. Snijder van Wissenkerke (ul)
  • Versloeg in 1913 Dr. W.W. van der Meulen (vl)
  • Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Publicaties van/over

literatuur/documentatie
  • Nieuwe Leidsche Courant, 13 november 1939
  • Onze Afgevaardigden, 1909 en 1913

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

Speciaal voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn de biografieën van alle kansrijke (volgens de peilingen) kandidaten in uitgebreide vorm raadpleegbaar op parlement.com.

Voor de overige ruim 5000 biografieën geldt het volgende:

In het digitale biografisch archief van de Stichting PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, parlementaire activiteiten, opleiding en wetenswaardigheden. Voorlopig is het beschikbaar stellen van uitgebreide biografieën, en/of daarop gebaseerde statistische gegevens, opgeschort. Wilt u een uitgebreide biografie inzien? Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.