Artíkulo 15: Privashon di libertat
- Fuera di e kasonan determiná den òf a base di lei, no por priva ningun persona di su libertat.
- Un persona ku ser privá di su libertat di otro moda ku no ta pa òrdu di hues por pidi hues dun’é su libertat. Den tal kaso, hues ta skuch’é denter di un plaso ku lo fiha den lei. Si hues konsiderá ku e privashon di libertat ta ilísito, hues ta ordená su libertat inmediato.
- Enhuisiamentu di un persona ku a ser privá di su libertat ku e propósito ei ta tuma lugá denter di un plaso rasonabel.
- Si a privá un persona di su libertat na un manera lísito, por restringié di ehersé su derechonan fundamental te asina leu ku ehersisio di tal derechonan ta inkompatibel ku e privashon di libertat.
Eksplikashon
Tene na kuenta: solamente e vershon na hulandes di Konstitushon tin balides.
Artíkulo 15 ta regla privashon di libertat. Ningun hende no mag di wòrdu presi eksepto den e kasonan ku ta menshoná den lei.
Esun ku no a wòrdu presi riba òrdu di xues por pidi xues pa e wòrdu laga liber. Xues mester skucha e petishonario denter di un término reglamentá den lei. Xues lo laga e petishonario liber mesora si e ta haya ku e petishonario a wòrdu presi inlehítimamente, por ehemplo den kaso di un detenshon preventivo inproporshonalmente largu.
En prinsipio derechonan fundamental ta konta tambe pa presonan, por ehemplo e sekreto di karta. Sin embargo, por limitá e derechonan fundamental akí si esei ta nesesario. Asina por tuma desishon ku e direktor di prizon ta lesa karta di presonan.